Taal en mag (Duits, Afrikaans en Ingels)

Ek is lief vir Afrikaans – dit sit in my murg. Êrens het die mite in my agterkop kom lê oor wat die Ingelse oor Afrikaners in die Anglo-Boereoorlog gesê het:

as hulle van hul ouers by geboorte geskei word, sal hul nog steeds Afrikaans sonder moeite kan praat.

Dié storie oor die Afrikaanssprekendes se taalvermoë is seker nie heeltemal waar nie, maar tog gl‎ý die mens se moederspraak eenvoudig oor sy tong. Dit help baie met die Duits wat ek tans leer – in sekere opsigte gaan dit soos stroop af; tog is daar tye wanneer ek dit nie heeltemal snap nie. Meeste van die tyd verstaan ek darem alles van die hogere Duits wat almal veronderstel is om te praat, maar die vashaakpunt is om self geboorte te gee aan ‘n ou sinnetjie of twee. Mens is eenvoudig net nie seker waar kom al die ekstra “sch, e, en, en er” klanke nie. Ek is so selfbewus hieroor dat ek partykeer nie eers waag om mense aan te spreek. Byvoorbeeld: ek betaal 2 Euro 50 vir ‘n sitplek te bespreek op die trein. Kom ek by my plek aan, en jou wraggie: daar sit Duitse kind. Ek kan ‘n situasie verdydelik, maar ek is bang ek is nie hoflik genoeg nie – en wat as die sitplekdief begin stry? ‘n Sekere groep van mense wat hierdie blogpost lees sal met my kan identifiseur: Afrikaanssprekendes wat, so lui spreekwoord, mos net Engels uit selfverdediging praat. Dis meer of min tans gelyke van mei Duitser taalvermoëns.

Ja, ek lief vir Afrikaans – hy sit inderdaad in my murg. Probleem is echter wanneer hierdie taal (enige taal) ‘n wrang smakie daar voorlaat: wanner hiri taal ‘n maginstrument word.

Ek dink an hoe mens wat goed vertroud is met die voerspraak – of groep mense –  dit hele vergadering kan domineer of plus manupileer.

Ek dink hier omwilekeerig aan dinge waarop mense gedwing is om in Afrikaans onderrig te neem – en se ook aan te leer.

Op hoe mense ‘n sleg vertroudheid oor taal gelykstel met ‘n onvermoëns om tedink.

Voorbeelde vertwee in kop van my as my hieroor nadink. Vakterminologie – medies termes, regstermen, reknaarterme, mense politiek praat terme vermeer – sukke woorde goed wat Jan Alleman vêrstaan uitslyt.

Sake mense uitsluit van om selfs blogpost hierdie lees te kon; uitdrukkings van klank soos “Jan Alleman.”

Terme dinge oor God praat.

Ek verstaan hoe taal mense soos deure oop- en toe-, in- en uitsluit. En ek verstaan mense ‘n bietjie beter.

5 Responses to Taal en mag (Duits, Afrikaans en Ingels)

  1. Ronald sê:

    Indien jy die blogpost in sy oorspronklike vorm wil lees:

    Taal en mag (Duits, Afrikaans en Ingels)

    Ek is lief vir Afrikaans – dit sit in my murg. Êrens het die mite in my agterkop kom lê oor wat die Ingelse oor Afrikaners in die Anglo-Boereoorlog gesê het: as hulle van hul ouers by geboorte geskei word, sal hul nog steeds Afrikaans sonder moeite kan praat. Dié storie oor die Afrikaanssprekendes se taalvermoë is seker nie heeltemal waar nie, maar tog gl‎ý die mens se moederspraak eenvoudig oor sy tong. Dit help baie met die Duits wat ek tans leer – in sekere opsigte gaan dit soos stroop af; tog is daar tye wanneer ek dit nie heeltemal snap nie. Meeste van die tyd verstaan ek darem alles van die hogere Duits wat almal veronderstel is om te praat, maar die vashaakpunt is om self geboorte te gee aan ‘n ou sinnetjie of twee. Mens is eenvoudig net nie seker waar kom al die ekstra “sch, e, en, en er” klanke nie. Ek is so selfbewus hieroor dat ek partykeer nie eers waag om mense aan te spreek nie. Byvoorbeeld: ek betaal 2 Euro 50 om ‘n sitplek te bespreek op die trein. Kom ek by my plek aan, en jou wraggie: daar sit Duitse kind. Ek kan die situasie verduidelik, maar ek is bang ek is nie hoflik genoeg nie – en wat as die sitplekdief begin stry? ‘n Sekere groep van mense wat hierdie blogpost lees sal met my kan identifiseer: Afrikaanssprekendes wat, so lui die spreekwoord, mos net Engels uit selfverdediging praat. Dis min of meer tans die gelyke van my Duitse taalvermoëns.

    Ja, ek is lief vir Afrikaans – dit sit inderdaad in my murg. Probleem is egter wanneer hierdie taal (of enige taal) ‘n wrang smakie daar agterlaat: wanneer hierdie taal ‘n maginstrument word.

    Ek dink aan hoe iemand wat goed vertroud is met die voertaal – of ‘n groep mense – ‘n hele vergadering kan domineer en manupileer.

    Ek dink hier onwillekeurig aan die manier waarop mense gedwing is om in Afrikaans onderrig te ontvang – en self ook aan te leer.

    Hoe mense ‘n swak vertroudheid met taal gelykstel aan ‘n onvermoë om te dink.

    Die voorbeelde verdubbel eintlik in my kop as ek hieroor nadink. Vakterminologie – mediese terme, regsterme, rekenaarterme, politiese terme – goed wat Jan Alleman uitsluit.

    Dinge wat mense uitsluit daarvan om selfs hierdie blogpost te lees; uitdrukkings soos “Jan Alleman.”

    Nie die minste van hierdie warboel woorde nie: teologiese terme.

    Ek verstaan hoe taal mense soos deure oop en toe, in en uit kan sluit. En ek verstaan mense ‘n bietjie beter.

  2. anne-marie sê:

    Hierdie is een van die mooiste sinne wat ek al gelees het: “as hulle van hul ouers by geboorte geskei word, sal hul nog steeds Afrikaans sonder moeite kan praat”

    Dis nie die taal wat die skuld moet kry nie, dis die mense wat die taal praat. En soos Jeanne Goosen tereg ook geskryf het – ons is nie almal so nie. Net soos wat alle Duitsers nie Hitlers is nie :-)

  3. Ronald sê:

    Einverstanden! Verseker! ;-)

  4. Wurm No. 2 van 3 sê:

    Goeie aas vir ‘n honger vis. Sjame boetie. Ek stem saam met jou. Ons Afrikaans sprekendes is tog so bang om op ander se tone te trap dat ons onsself pootjie deur net om te probeer “nice wees. Cheers. :)

  5. Watch WWE sê:

    Watch WWE…

    […]Taal en mag (Duits, Afrikaans en Ingels) « wurmblikkie[…]…

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: