“Son of Man” – fliek

Mei 5, 2009

In dit wat volg, gaan ek so ‘n bietjie van die storie van “Son of Man” weggee. O, as jy die basiese storie nog nie ken nie – daar is vier amptelike weergawes (vyf, tegnies, as jy Markus 16:9-20 as ‘n eie evangelie in ‘n neutedop beskou). Maar dalk wil jy verras word – soos ek was – met die manier hoe hierdie storie uitgebeeld word. Moet dan nie verder lees nie! (Maar gaan kyk die fliek – sommer in hierdie week nog!)

Son of Man is die evangelie in ‘n Suider-Afrikaanse konteks. As ek reg verstaan, praat die mense in die storie Xhosa – dit het Engelse byskrifte. Die fliek is ‘n radikale interpretasie van die evangelie – as mens dit langs die ander vier (vyf) sit. Die koninkryk van Judea word beset – in tipiese Afrika-burgeroorlog styl, met mense met masjiengewere wat elke nou en dan op ander losbrand; korrupsie wat die oorhand het. Die fliek maak niks met Apartheid nie – verwys nie eers eenkeer daarna nie – dit kon eintlik, maar ek dink dit was ‘n bewuste keuse om dit nie te doen nie. Te midde van al hierdie geweld en korrupsie tree Jesus dan op en lewer ‘n boodskap van ‘n ander manier om dinge te doen – ‘n nie-geweld manier. Ag, eintlik vreeslik baie ander teologiese temas ook wat aangespreek word, op ‘n besonderse manier.

Die fliek begin in medio res, soos ‘n klassieke klassieke verhaal. (Ek verwys nou na Homeros se geskribbel. Die man had nogal talent.) Die eerste tonele beeld ‘n volwasse Jesus in die woestyn uit, waar die duiwel Hom versoek. Die Satan vat Jesus na ‘n duin, wys Hom die aarde, en seg dat as Hy hom aanbid, dan gee hy al hierdie lande aan Hom. Dit eindig met Jesus wat die duiwel by ‘n duin afstamp, met die woorde: “This is my world!” ‘n Snaakse manier om die storie te begin, het ek gedink. Dit beeld Jesus as so magtig uit – en ek was nie seker of dit in die Afrika konteks inpas nie. Die verhaal keer dan terug na die begin – Maria wat die boodskap van ‘n engel ontvang dat sy swanger gaan word, ens. Nie lank nie, of een van die mees aangrypendste dele van die fliek vind plaas – die kindermoord. Op hierdie punt is daar ‘n klein verhaaltjie ingebou wat nie in die Bybelse verhale is nie, maar noodsaaklik is in die fliek. Na ‘n aantal kinders wreed vermoor word, en Jesus en sy gesin toekyk, kom daar ‘n engel om Jesus te kom haal – dis amper ‘n tweede versoeking, een wat sê: “Dit alles kan nou eindig, hierdie beker kan by jou verbygaan.” Die kind Jesus, nog nie eers vier jaar oud nie, antwoord dan vasbeslote: “This is my world!” Die sirkel is voltooi; die tema van die fliek is aangekondig; die ondertoon van die fliek bereik sy volle trefkrag.

Die manier hoe die fliek eindig, was ook vir my ‘n aangename verrassing. Gedurende die fliek praat Jesus soveel wat ek as “politiek” gesien het, maar wat eintlik ‘n nuwe leefwyse was, dat ek skoon bang was Jesus staan nie uit die dood uit op nie. Hy word ook nie ‘n verhoor gegun nie, sommer net uit die weg geruim. “Crossan, hier kom ons!” het ek gedink. Jesus se lyk word in ‘n vlak graf êrens tussen niks en nêrens gegooi. Sy ma gaan haal dit egter, en hulle bind dit aan ‘n kruis vas wat uitkyk op die dorpie. Dan volg daar ‘n konfrontasie met die magte wat Judea beset, terwyl Jesus se volgelinge in Afrika-styl toi toi onder die kruis. (I kid you not. As jy nog nie hierdie fliek gekyk het nie, gaan kyk dit NOU.) Ek was ernstig bang dat hulle die fliek se boodskap tot ‘n soortvan politieke propaganda verskraal het. Ernstig, ek het nie gedink Jesus gaan opstaan nie. En DIT was vir my ‘n nuwe ondervinding. Want ons almal WEET mos Jesus gaan opstaan. Ons hoor dit dan al so baie! Maar hierdie keer het ek regtig gedink: daar is dit nou. Hy is dood. Hulle gaan Hom nie in hierdie fliek laat opstaan nie. Die boodskap is klaar.

Die karakters is interessant. Twee van Jesus se twaalf dissipels is vroue. Die enigste persoon wat ek dalk ‘n bietjie anders sou uitbeeld, is Judas. Die arme man is sleg van die begin af, volgens die fliek. (Goed dan, volgense die vier (vyf) evangelies ook.) ‘n Meisie wat saam met my die fliek gekyk het, het gemeen dat hulle darem ‘n aantreklike man gekry het om die rol van Jesus te vertolk. Sover dit my aangaan, is ek geneig om saam te stem. (Maar my opinie tel nie nou juis so baie in hierdie departement nie.)

Op die kassie van die DVD is daar ‘n aanhaling van ‘n  fliek resensent (van Sky Movies), waarmee ek ook hierdie post wil afsluit: “Mel Gibson – look and learn!”