Ou skool worship en prefab lofprysing

Ou skool worship. Uit volle bors.

Soveel so dat ek nie weet wat om daarmee te doen nie.

Soveel so dat Jesus, groot bo almal klink soos ‘n skool wat alles gee om die geesbeker by interhoër in te palm. Helaas, nee, ek dink nie ek het al ooit by ‘n sportbyeenkoms ‘n lied gehoor wat met soveel drif gesing word nie.

Dit skreeu – ja, dit grens letterlik aan skreeu – teen alles wat ek al in my korte lewe oor lofprysing (en om lofprysing te lei) geleer het. In my kop moet daar ‘n gewyde stilte wees; daardie meaningful silence êrens in die middel van ‘n liedjie in die middel van die hele affêre. Lofprysing moet mos min of meer hierdie patroon hê: ‘n raserige begin, ‘n diep middel, met ‘n fokuspunt êrens, en dan (bege)lei die musiekspan weer die mense uit om hulle gereed te kry vir die boodskap wat volg.

Lofprysing by die Jakaranda kinderhuis lyk soos volg: ‘n raserige begin, ‘n raserige middel, en dan ‘n raserige einde. Bygesê, hulle laat hulle ook nie eintlik juis lei nie – deels omdat hulle dalk nie die musiekspan so goed kan hoor nie; die gevolg hiervan is dat ons eerder hulle tempo vat as andersom. Aanvanklik het ek gedink hierdie mense dryf die spot met ons; maar na dit keer op keer gebeur, dink ek nie meer so nie. Inteendeel, ek dink hulle hou van sing. Uit volle bors. Die hele tyd.

Dit dwing natuurlik die vraag na vore: is daar iets verkeerd hiermee? Verseker nie!. Die hele gedoente wys net hoeveel die prefab idee van lofprysing in my kop is: daar moet eenvoudig stilte tussen-in wees. Die prefab idee van lofprysing hoor ons gereeld in allerlei vorme: by die kerk, op CD’s, by lofprysingsshows. Dit veronderstel ‘n sekere wyse van omgaan met musiek en ‘n sekere kwaliteit van musiek. Daarmee is nou nie noodwendig iets verkeerd nie – veral kwaliteit, maar sodra prefab lofprsying ons enigste manier word waarop ons sing, begin ons ons “lofprysing” altyd daaraan meet – dit word ‘n maatstaf (wat deur ander mense opgestel is!) om te bepaal of ons regtig nou geworship het.

Daarom dink ek nie ek moet die mense by Jakaranda kinderhuis “opvoed” in lofprysing nie. Hulle ken dit klaar – dalk meer as ek. Ja, inteendeel – ek sê dankie vir dit wat ek by hulle kon leer, en ek sien uit na die volgende keer wat ek saam met hierdie mense sang kan geniet.

 

 

 

(Geestelike) Supersterre!

Die Oostelike Sinode van die NG Kerk het ‘n liedjieskrywerskompetisie uitgevaardig. Dit het my baie laat dink.

Hoekom juis die kerk se musiek op dieselfde manier as die wêreld se musiek inrig? Op die ritme van dieselfde sisteem? Is dit sinvol om ‘n Idols te hou sodat ons ‘n beter liedereskat vir die kerk kan opbou?

My dink is in twee geskeur.

Aan die een kant is dit wonderlik dat daar soveel nuwe liedere in omloop kom. (Vir hierdie sinode is daar 206 liedere ingeskryf! 206 – maar nie almal gaan noodwendig gebruik word nie. Ek hoop daar is meer liedere wat mens kan gebruik as net die wat gewen het.) Dit is belangrik, want musikale mense mag dalk van verveling dood neerslaan as daar nie nuwe goed geskryf word nie. (Meeste kerke het nie versekering teen hierdie tipe goed nie.) Belangriker as dit, is dat daar juis ‘n tekort aan liedere is vir die handjievol mense wat hierdie styl liedere in hul eredienste wil gebruik. Die hoendertand-getal goeie liedere waaruit hulle op die oomblik keuses kan maak, bied min of meer die verskeidenheid wat my klerekas my elke oggend bied.

Dan moet ek ook skerp kritiek teenoor die verIdolisering van die kerk se musiek uitspreek. Wel, om die waarheid te sê, ek het nog altyd gedink Idols is in elk geval ‘n bietjie van die pad af. Dis so … sinteties. Soos plastiek-ketties. Ja, baie soos plastiekketties, die musiek word ook in ‘n gietvorm ingedruk.

Dalk sou dit ‘n goeie idee wees as ons ons aandag ‘n bietjie bestee om mense te help om eerder in gemeentes liedere te skryf – vir gemeentes. Eerder as om die ore na buite te rig, om na een of ander Superster-strooipop se pype te dans. Dit sou vir my sin maak. As ‘n been-af verliefde sot ‘n liefdeslied skryf, mag dit dalk vir almal rondom hom pragtig wees, maar dit het partykeer net regtig betekenis vir sy bessie-wang stroopgesiggie. (Dan vra mense nog hoekom ek nie ‘n meisie het nie!) Dit mog dalk die geval wees met ons kerkmusiek ook. Ons smokkel soveel liedere van buite af in – nee, die oorgrote meerderheid van ons liedere – dat dit soms maar net mooi op die oor val. En dood lê verkluim daar buite. Dalk kan ons gemeentes begin help om vir hulle self liedere te skryf?

Natuurlik is dit nie altyd sleg om liedere van buite af te kry nie. Party mense het nou maar eenmaal net die gawe om dit goed te kan doen. Dit moet ons deel met ander. Veral die wat in Suid-Afrika self begin liedere skryf. Dit spreek tog almal van ons aan – ten minste verstaan ons die taal daarvan. Daarom is ‘n liedjieskryfkompetisie dalk nie die slegste ding wat in die kerk kan gebeur nie.

Ek moet darem ook in hierdie post iets sê van hoe die Oostelike Sinode se liedjieskryfkompetisie uitgedraai het. Ek is opgewonde oor die nuwe liedere wat ons bykry. Ek het nie so baie van alles gehou nie – maar smaak verskil seker. Hier en daar het ek so effens begin skrik vir die teologie van ‘n lied – maar aan die ander kant, ek skrik elke nou en dan effens vir die teologie van ander mense se uitsprake (en gereeld as ek in die spieël kyk).

Tegnologiese eye-candy of sommer net bruikbaar?

Die oomblik as mense PowerPoint ontdek, gaan hulle heeltemal oorboord daarmee. Ondervinding het ons almal pynlik daarvan geleer. Met elke letter wat luid intik, of hoppende mannetjie wat invlieg en met laser-gedrywe klank ons aandag op DIE BELANGRIKSTE PUNT vestig wat op daardie skyfie voorkom. Tot ons natuurlik wreed aan die volgende BELANGRIKSTE PUNT blootgestel word. Eina.

Dit is ongelukkig ook soms so as mense deesdae konferensies reël – en veral kerkbyeenkomste. Dis baie maklik om tegnologiese overkill te pleeg! Te veel is maklik te veel. Dalk moet mens ‘n paar riglyne daarstel vir so iets. En die twee heel BELANGRIKSTE  goed (as ek dit met ‘n laser-sound en flashing lights / marching ants kon uitwys het ek) wat ek aan kan dink, is eenvoud en funksionaliteit.

Eenvoud – of ten minste, dit wat die mense sien moet eenvoudig wees. Ja, daar moet dinge agter die skerms gebeur – hou dit asseblief so. Sit die drade mooi weg, behalwe as dit die jaarlikse Cable Convention is. Moet eerder nie dat die mense agterkom daar is mense wat in die agtergrond skarrel om die regte prop by die regte prop betyds in te kry nie. Inteendeel, laat die mense nie eers heeltemal agterkom daar is tegnologie betrokke nie. Daardie tipe eenvoud.

Funksionaliteit – as dit nie nodig is nie, moenie dit gebruik nie. Dit maak die kanse vir foute net meer, en eintlik beïndruk jy niemand nie. Meeste mense het in elk geval al beter gesien. Maar! As iets kan bydra tot hoe goed iets werk, doen dit dan. Al is dit dan ook maar ‘n eksperiment. Partykeer moet ‘n mens bietjie waag om te wen.

Ek is tans by die Oostelike Sinode van die NG Kerk. ‘n Hele paar van ons is hier om sommer net te blog en te tweet oor wat hier aangaan. (Soek vir #sinoos op twitter). Ons kan oor enigiets blog, maar ons hoef nie objektief te wees nie – dis die hele punt – ons moet juis ‘n stem wees na die buitewêreld van hier binne af. Daar gaan dus ‘n paar blogs volg soos hierdie een. Die “amptelike” blog is hier. Die volgende ouens gaan ook so nou en dan ‘n blog hieroor skryf, terwyl die sinode nog aan die gang is, en miskien daarna:

Cobus van Wyngaard

Lourens Grobbelaar

Skillie Botha

Miskien is ek bevooroordeel (maar ek mag maar wees – ek moet mos juis subjektief wees), maar mens kan hierdie ouens se blogs in elk geval volg.

Op die oomblik vind ek die sinode se tegnologie gebruik redelik smaakvol – daar is miskien te veel projektors (ek tel 6 skerms, plus 2 TV skerms), maar ten minste help dit dat enigiemand die spreker kan sien. Die tegnologie vloei mooi inmekaar, die video-kamera word goed hanteer (dit fade, byvoorbeeld, maar nie so dat dit steurend is nie). Een ding wat my veral beïndruk het, is dat daar onmiddelik foto’s van ons geneem is toe ons registreer – ek weet nou nie heeltemal waarvoor dit gebruik word nie, maar ek dink dis nogal handig. (Dit was ‘n bietjie soos ‘n drukgang – net een manier op daardie stadium in die saal in, en dis verby die kamera. Glimlag.)

Nou goed, meer blogposts sal dalk volg na hierdie een – ook oor die inhoud van die sinode.

Geld … en predikante (aldus Adam Small)

Die digter Adam Small vat dit goed saam in sy gedig, so ek hoef nie veel daaroor uit te brei nie:

Doemanie

‘n Proefiet van jesus dj‎‎ý?

’n proefiet?

djy moet djou palys-hys

djy moet djoe aeroplane-motorkar

djy moet daai kamma sêd smile van djou

en djou tears

en djou woerawarra op die pulpit

moet djou skorrelsvol braai-atappels en –

vleis?

djou hys ’n woestyn? nou sal mens djou verbeel!

en hoe lyk dit moet djou kale pote vi’daai streamline ding

hoe lyk dit moet djou toega vi’ die vel van ’n kameel

hoe lyk dit moet daai skorrelsvol vi’sprinkane en wille hiening?

Robbeneiland

‘n Besoek aan Robbeneiland kan nogal ‘n nare ervaring wees. (Vir my was dit eerder die terugkomslag, op die boot, terwyl ek nie die horison kan sien nie … blykbaar moet mens die heeltyd die horison dophou … aaklige groengesig-landrot ervaring!)

Sommer so van die wegspringblokke af was ek ‘n bietjie teleurgestel. In plaas daarvan om buite saam met die uitlanders op die boot se rand te gaan staan en die Kaapse wind trotseer, het ek maar nes geskrop in die binneste ruim van die skip. Ek het mos al die see gesien. Veel eerder wou ek die inligtingsvideo bekyk; ek wou myself immers voorberei op wat wag by Robbeneiland.

Hoe langer ek kyk, hoe meer begin ek voel iets is nie pluis nie. Die verteller se stellings val ‘n bietjie snaaks op die oor:

“Our ancestors were imprisoned on this island … “

Goed, miskien was een van my voorouers ook daar gevange gehou. Wie weet? Dis egter nie te lank daarna nie, of ek hoor:

“The land was given back to the people … “

Ek weet hierdie is ‘n fyn onderskeid, maar stories – taal – tekste – sit in my bloed – en in my opleiding. Moet die sin nie eerder wees: “The land was given back to all the people … ” nie? Dis mos verskriklike ons-julle taal wat die verteller daar kwytraak! Hoe meer ek luister, hoe moeiliker sit daai stoel. Die verteller eindig met ‘n soetsappige “peace-and-reconciliation” sousie. Ek is eger oortuig dat dit nou nie juis die ondertoon is wat die video inkleur nie. (Ek is immers opgelei om na die implisiete ideologie in die subteks te soek.)

Die besoek aan die eiland verloop vir my effens beter. Die eerste gids is nogal vermaaklik – weet darem nie of hy so vermaaklik was soos wat sy (onuitgesproke, vrywillige) fooitjie (wat hy by die deur van die bus verhaal) dit vereis nie. Die tweede gids gebruik ook ons-julle taal, maar hy was immers ‘n politieke gevangene op die eiland.

Iets vreet egter aan my van daardie video. Ek dink nie die verskuilde agenda (myns insiens) is noodwendig ‘n ideologie wat deur al die mense in ons land gedeel word nie – ongeag hul ras. Inteendeel, ek dink ook nie dat dit die ideologie is wat die mense van die Struggle gehad het nie. Ek is nie heeltemal onkundig nie. Long Walk to Freedom het ek al vroeg in my studies gelees; so ook ‘n paar ander goed in dieselfde lyn. (Ek beveel LWtF ten sterkste aan!) Goed, dit maak my nie ‘n kenner nie. ‘n Paar plekke op Robbeneiland tel ek tog brokkies op wat strook met wat ek al gelees het. Die treffendste hiervan is die Universiteit.

Die Universiteit is ‘n grot wat by die klipgroef is waar die politieke gevangenes op Robbeneiland daagliks geswoeg en gesweet het. Dit is die enigste skuiling wat hulle gehad het; die enigste stukkie privaatheid tussen die gewapende buitewêreld. Dit het bekendgestaan as die Universiteit omdat dit hier is waar die gevangenes “van mekaar geleer het”. Hier is meer as die helfde van ons land se grondwet geskryf – ‘n grondwet van gelykheid. Dit terwyl daar alle gleentheid was om die land vir ‘n sekere groep te eien. Terwyl die groepie daar binne die Universiteit gesit het, verag deur dié mense daarbuite, het hulle lustig beplan … om vir almal ewe veel kans te gee.

‘n Besoek aan Robbeneiland is verseker die moeite werd. Dit vertel ‘n storie wat oorvertel moet word. Dit herinner aan slegte dinge; dinge waaruit en waarvan ons by mekaar kan leer. Saam. Ja, pak gerus die reis aan na Robbeneiland, as die kans homself voordoen. Wees net lugtig vir ‘n vals ideologie; en as jy kan, hou die horisonne dop …

Fokofpolisiekar en die Intense Leegheid van die Siel

‘n Vriend van my, wat (onder andere) hier blog, doen navorsing oor Fokofpolisiekar. Meeste mense weet dit nie, en ek vermoed sal dit ook nie sommer raai nie, maar ek het meer as die helfde van my MDiv skripsie met Fokofpolisiekar in die agtergrond (en BAIE koffie) geskryf.

Hulle is eenvoudig net een van die groepe wat die beste musiek – musikaal, bedoel ek nou – in Afrikaans maak. Ek vermoed dit is die hoofsaak hoekom baie mense na hulle luister. Inderdaad, ek is nie so seker of almal noodwendig hulle boodskap snap nie – vergelyk byvoorbeeld hierdie lirieke van Hemel op die Platteland wat ek op die internet gekry het (sal maar eerder nie sê waar nie):

Kan jy my skroewe vir my vasdraai?
Kan jy my albasters vir my find?
Kan jy jou idee van normaal
By jou gat opdruk?
Kan jy?
Kan jy Aberdeen spel?

Ironies dat die ou nie “vind” kan spel nie – of ten minste nie gesien het dit is verander deur ‘n woordverwerker nie. Nog meer van ‘n ironie dat die woord “a-p-a-t-i-e” nou vervang is met “Aberdeen” – wat beteken die hele punt van die liedjie is gemis.

Hemel op die platteland is een van die groep se ouer liedjies. Dit bevat natuurlik ook hierdie opspraakwekkende gedeelte:

Kan iemand dalk ‘n god bel
En vir hom sê ons het hom nie meer
Nodig nie
Kan jy -
Kan jy apatie spel?

Ek dink hierdie is ouens wat erg ontnugter is – deur die kerk; deur die samelewing waarin hulle grootgeword het. Ek dink hulle is ouens met diep insig.

Ek dink ook hulle is verkeerd.

Hulle lewer egter sosiale kommentaar wat mens nie sommer kan miskyk nie. Sosiale kommentaar – en kommentaar op die kerk – wat ek hoop op een of ander tyd deur alle teologiestudente in die gesig staar word. Ek gaan nie alles in hierdie een post kan aanraak nie. Ek kan maar net hier en daar so losweg vat. Die volgende deel uit Lugsteuring, byoorbeeld, het my veral aangegryp:

Ek wil net nie verkeerd wees in
hierdie lewenslang kleedrepitisie nie
Is die monster wat jou jaag
emosionele progressie?
Is jy die enigste vyand van
spirituele tegnologie?
Ons oë is vervang met skerms
en ons siele met prentjies van die see

Nou, ek vermoed ons het hier te doen met ‘n erediens.  Dink mens kan dit sien in die res van die liedjie ook. Dink dis nogal baie raak. Die hele “kerk-toe-gaan” ervaring het mos tot ‘n groot mate ‘n toetssteen geword vir mens se geloof. Dit spreek van onegtheid – iets wat mens gerus uit jou geloof uit kan sny.

Terselfdertyd, dink ek, is hierdie ouens bewus van iets groters, selfs al kies hulle om dit mis te lees. Ja, hulle wil die Greep van Geloof afgooi. Maar waarmee sit mens dan? Ek dink mens kan dit gerus die Intense Leegheid van die Siel noem. Kyk bietjie na hierdie aanhaling – al die lirieke van Tiny Town:

In wrede woede het ek die
hand wat beheer gebyt
Verwyt myself op harder en
harder grond neergesmyt
Dis nou ek wat die leiband lei
Te veel verskeur om sulke
argumente ernstig op te neem
Miskien is niks soos wat ek dink dit is nie
My greep op my geloof glip gereeld
My wonde wonder waar genesing kom vandaan
Soet slaap sonder sonde vanaand

Miskien is niks soos wat jy dink dit is nie
Jou greep op jou geloof glip gereeld
Jou wonde wonder waar genesing kom vandaan
Soet slaap sonder sonde vanaand

Hierdie liedjie het my aangespreek. Ek waardeer die eerlikheid daarvan – die absolute openheid. Ek betreur die feit dat die kerk nie ‘n oop genoeg ruimte – en ‘n veilig genoeg ruimte – skep vir mense wat sulke vrae wil vra nie. Die gevolg? Afgesien daarvan dat die idee van die kerk gesien word as iets met gesag wat op mens afgedwing word? Iets wat afgegooi moet word? Na my mening: mense wat verskeur word. Hierdie is goed waardeur ‘n mens moet worstel; maar daar is geen plek daarvoor nie. Hierdie is goed waarmee ek graag mense sou wou uitdaag; maar daar is geen plek daarvoor nie.

Anderkant die vermaaklikheidskerk en die Intense Leegheid van die Siel lê daar antwoorde. Graag sal ek mense daar wil sien aankom, maar dit moet nie geforseer wees nie. Sal ek Fokofpolisiekar vir mense aanbeveel om hulle hiermee te help? Nie sommer vir enigiemand nie. Vir teologiestudente – wel, miskien. Iets anders wat ek wel definitief vir teologiestudente sal aanbeveel is om Oppikoppi toe te gaan – sodat hulle kan leer van die wêreld, van liefde en aanvaarding. Ja, nie noodwendig om mense daar te gaan bekeer nie, maar net om bietjie waar te neem – en te leer. Plus, mens hoor dalk net ‘n bietjie goeie musiek ook. Dít is egter ‘n post vir ‘n ander dag.

Sing-skree die tragedie van my lewe

Hierdie post moet ek begin met die belydenis dat ek my droomjob het. Loshande. Daar kort nog hier en daar iets, maar dit wat ek doen is verseker een van die goed wat ek al van kleins af wou doen – al was dit dan ‘n dormante droom. Baie min mense kan dit sê. (‘n Vriend van my werk by ‘n speelgoedfabriek - bou robotte vir ‘n lewe. Ek gee toe dat hy dit ook mag sê. So nou en dan help ek hom “navorsing” doen.)

Dis dalk ook ‘n goeie idee om hier toevallig net op te merk dat my idee van ‘n droomjob deels toe te skryf is aan die invloed wat Indiana Jones op my lewe gehad het. (Dis egter ‘n post vir ‘n ander dag!)

Lank terug, het my vriend in ‘n koffiegesprek vandag die situasie mooi uiteengesit, het mense universiteite toe gekom om te leer. Kennis was die wagwoord. Goed, dis natuurlik uit ‘n post-Verligting perspektief uit. Watookal. Die bestaansreg van universiteite was eenvoudig om plekke te skep waar mense kennis kan opdoen. Vandag, egter, kan mens ‘n ander prentjie verf. Geld is die dryfkrag. Mense kom universiteit toe om hulle te bemagtig sodat hulle geld in die hande kan kry.

Dit, liewe leser, is deels die tragedie van my lewe. ‘n Paar uur per week sing-skree ek my tragiese lofsang tot kennis, omdat ek nog heeltyd met ‘n ander prentjie sit oor mense se motivering om op universiteit te wees. Ek vermoed, eintlik, dat selfs toekomstige predikante – tot ‘n groot mate – hierdeur gemotiveer word. Om regtig eerlik te wees, ek het ook ‘n goeie tikkie daarvan weg – wel, ten minste was dit ‘n gedeeltelike motivering, aanvanklik. Geld is natuurlik ‘n noodsaaklike euwel – selfs om verder te swot.

Die ironie is dus nou die volgende: selfs al het ek my droomjob, lyk dit vir my (soms) of daar ook nou nie regtig mense is wat daarin belangstel om dit wat ek met hulle wil deel – op ‘n pad wat ek self nog ver moet stap – regtig te weet nie. Hulle wil net hierdie swot-ding agter die blad kry. Toegegee, daar sit mense voor my wat wel wil leer – heel moontlik omdat hulle ideale soortgelyk aan myne koester. Selfs dit, besef ek, is eintlik maar … leeg.

Dames en Here, ek het – het ek ‘n klinkende simbaal geword?

Ek glo darem nie so nie, hoor ek so nou en dan deur die eggo’s in my kop. Iewers beteken ek iets vir iemand. Inderdaad, dis deesdae die enigste ligpuntjies in my lewe – as ek een of ander student met een of ander iets kan help. Weg van my klein heiligdom waar ek met my Griekse Bybel speel. Ek weet soms nie of my tweedejaars Griekse klas besef hoeveel ek hulle nodig het nie. Dit gee … betekenis aan my lewe. Die groot vraag wat egter deesdae in my kop ronddraai: hoe is ek relevant in hierdie situasie? Vir hierdie mense? Hoe is Grieks relevant vir hierdie mense?

Stuk-stuk raak die Woordpers tot Hollands gekaap

Ek sien daar is iets wat my WordPress account stadig maar seker tot Afrikaans verander. Soos ‘n gogga. Ek is egter nie so beïndruk soos sommige mense (die mense agter die kap van die – baie arbitrêre – woordbyl?)  sou dink nie.  Behalwe dat die twee tale nou lelik gemeng word, is ek nie heeltemal oortuig dat die regte vertalings altyd gebruik word nie – sekere dinge val darem maar snaaks op die oor! Byvoorbeeld: “Preview” het onlangs verander tot “Vooraf Kyk” – maar dit maak nie regtig sin nie; dit moet veel eerder “Kyk Vooraf” wees – dis immers ‘n opdrag wat mens aan die rekenaar gee.

Aanvanklik was ek heel verward: wat, in Engels,  is ‘n “Wysig?” Eers gedog dis ‘n afkorting van die afkorting wysiwyg. Om nog verder kommentaar te lewer: ek is amper seker “comment” is nie “kommentaar” nie – dalk ‘n “stuk kommentaar”, maar nie net “kommentaar” nie.

Het daaraan gedink om die taal waarin ek skryf (volgens WordPress) te verander, maar gaan dit vir eers so hou, want ek hou nogal van die “Tuiste” vir “Home” – dis iets wat ek al lankal wou verander, maar nie geweet het hoe nie. Dit is immers wat die mense sien wat die blog lees; ‘n tipe van wjsiwjk (wat jy sien is wat jy kry).

My musiek op MySpace … gaan luister gerus (met ‘n onkritiese oor)

So ‘n hele rukkie terug het ek demo’s opgevang. Hier is dit!

Dis meestal lofprysing-musiek – of ten minste, Afrikaanse musiek met ‘n … ek huiwer om dit te sê, maar dis waar … Christelike inslag. Dalk kan iemand dit êrens in ‘n kerk gebruik of iets? Ek het die woorde in PDF formaat op ‘n bladsy hier op Wurmblikkie gesit – en ‘n link daar bo gemaak.

Ek het die goed so gestel dat mens dit kan aflaai van MySpace af. Vet weet hoe mens dit regkry, ek het ook nou nog nie regtig probeer nie.

Coca-Cola, Pseudo-Paulus en Plagiaat

Kolossense is waarskynlik nie deur Paulus geskryf nie. Nou goed dan, dit kon dalk deur Paulus geskryf gewees het. Efesiërs, egter, het ‘n kleiner kans om regtig deur Paulus geskryf te gewees het.

Nou ja, daar is allerhande goed wat mens in gedagte moet hou as mens so ‘n uitlating maak. Een van hulle kan wees dat iemand anders die brief vir Paulus geskryf het – dus, dat Paulus ‘n tipe van ‘n “sekretaris” gehad het – (mens noem so iemand ‘n amanuensis). Daarom dat hy aan die einde van sommige briewe noem dat hy nou “met sy eie hand” skryf. (E.g. 1 Kor 16:21, maar veral Gal 6:11).

Hoekom sal iemand dan homself as Paulus voordoen as hy skryf? Een rede kan wees omdat hy ‘n leerling van Paulus was, en hy meen dus dat dit eintlik maar in elk geval is wat Paulus geskryf het. ‘n Ander moontlikheid kan die beste met ‘n hedendaagse voorbeeld uitgelig word: Coca-Cola.

Ek hoef niemand te vertel wat Coca-Cola is nie. En dit is juis die punt! Iewers het ek gehoor (en ek glo dit, daarom dat ek dit sommerso uitblaker) dat sou Coca-Cola alles verloor wat hulle het – elke pennie – sal hulle weer van voor af kan begin en ‘n nuwe sukses van die storie maak. Selfs al proe die koeldrank wat hulle dan maak heelwat anders as dit waaraan ons gewoond is. Alles net omdat hulle handelsmerk so bekend is.

In die vroeë kerk was Paulus ook amper so ‘n handelsmerk. Om iets aan sy naam te koppel, was om dit besonderse waarde te gee. Selfs dan ook die mense wat onder hom “studeer” het – hierdie mense wat naby hom was, het hoë status gekry bloot omdat hulle by hom was. Dit was veral onder die heidense (i.e., nie-Joodse) kerk dat Paulus se stem soveel werd was – en raai bietjie watter groep het toe baie vinnig die grootste deel van die vroeë kerk uitgemaak?

Deur op die Paulus-podium te klim, kan mens soveel meer mense bereik. Antieke skrywers het so iets nie as plagiaat gesien nie. Ou Paulus sou dalk opgewerk geword het as hy met iets nie in die brief saamgestem het nie – en dit sal ons nou nie weet nie – maar as hy saamgestem het, sou hy waarskynlik nie juis omgekrap gewees het nie.